
اگر فردی در تهران با گفتن اینکه در صورت پرداختنکردن پول به خودش آسیب میرساند، از دیگری وجه دریافت کند، آیا میتوان علیه او شکایت کیفری مطرح کرد؟ پاسخ این است که امکان طرح شکایت و درخواست بررسی قضایی وجود دارد، اما صرف تهدید به خودآسیبرسانی و مطالبه پول لزوماً جرم تهدید را محقق نمیکند. برای موفقیت در شکایت کیفری تهدید برای دریافت پول در تهران باید رفتار رخداده، نوع تهدید، شرایط دریافت وجه و انطباق آن با عناصر قانونی جرم بررسی شود. در عین حال، هر تهدید به خودآسیبی باید از نظر احتمال خطر واقعی جدی گرفته شود؛ حتی زمانی که رفتار فرد برای مخاطب فشار عاطفی ایجاد میکند.
چنین موقعیتهایی معمولاً پیچیدهتر از یک اختلاف مالی ساده هستند. شخص دریافتکننده پیام ممکن است میان نگرانی برای جان دیگری، احساس گناه، ترس از پیامدهای رد درخواست و تلاش برای حفظ استقلال مالی گرفتار شود. از سوی دیگر، فردی که درباره آسیبرساندن به خود صحبت میکند ممکن است واقعاً با بحران روانی روبهرو باشد یا از این عبارت برای تحمیل خواسته استفاده کند؛ این دو وضعیت نیز همیشه بهآسانی از یکدیگر قابل تفکیک نیستند. راهکار مسئولانه آن است که موضوع از دو مسیر مستقل اما هماهنگ پیگیری شود: ارزیابی خطر و حمایت از ایمنی اشخاص، همراه با بررسی حقوقی رفتار و مستندات.
آیا تهدید به خودآسیبرسانی برای گرفتن پول جرم محسوب میشود؟
در حقوق کیفری ایران، هر رفتار آزاردهنده یا هر نوع فشار روانی الزاماً جرم نیست. برای اینکه رفتاری با عنوان تهدید قابل تعقیب باشد، باید شرایط مقرر در قانون، از جمله ماهیت تهدید و موضوع ضرری که به آن اشاره شده است، احراز شود. ماده ۶۶۹ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی، تهدید به قتل، ضررهای نفسی، شرفی یا مالی و افشای اسرار نسبت به مخاطب یا بستگان او را در بر میگیرد. بنابراین تهدید شخص به آسیبرساندن به خودش، صرفاً به دلیل ایجاد اضطراب در مخاطب، بهطور خودکار مشمول این ماده نیست.
برای مثال، اگر شخصی بگوید «اگر پول ندهی به خودم آسیب میزنم»، باید میان تهدید به خودآسیبی و تهدید به آسیبرساندن به مخاطب یا بستگان او تفاوت گذاشت. حتی اگر مطالبه وجه آشکار باشد، وجود درخواست مالی بهتنهایی کمبود سایر عناصر قانونی جرم را جبران نمیکند. با این حال، ممکن است در جریان همان ارتباط، رفتارهای مستقلی مانند تهدید به افشای اسرار، جعل مدارک یا برداشتن غیرمجاز پول نیز رخ داده باشد. در چنین شرایطی، بررسی کیفری باید بر اساس رفتار مشخص و عنوان قانونی متناسب انجام شود، نه صرفاً شدت ناراحتی ایجادشده.
مبنای قانونی بررسی تهدید
در ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی، بخش تعیینکننده در توصیف رفتار چنین بیان شده است: «تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان او». همچنین همین ماده به درخواست مال با عبارت «تقاضای وجه یا مال» اشاره میکند. این عبارات نشان میدهند که موضوع تهدید و ارتباط آن با شخص مورد تهدید اهمیت اساسی دارد. متن قانون و اصلاحات آن را میتوان از مسیر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی، ماده ۶۶۹ پیگیری کرد؛ با این توضیح که دسترسی مستقیم به صفحه رسمی هنگام تهیه این متن برای راستیآزمایی نهایی فراهم نشد و تطبیق آخرین نسخه قانونی پیش از انتشار ضروری است.
تفاوت فشار عاطفی با تهدید کیفری چگونه تشخیص داده میشود؟
فشار عاطفی ممکن است با گریه، سرزنش، احساس گناه، درخواست مکرر کمک یا وابستهکردن ادامه رابطه به یک تصمیم همراه باشد. برخی از این رفتارها میتوانند برای مخاطب آسیبزا، فرساینده یا کنترلگرانه باشند، اما این ویژگیها بهتنهایی برای اثبات جرم کافی نیستند. در مقابل، تهدید کیفری مستلزم بررسی دقیق رفتار و مطابقت آن با مصادیق قانونی است. قاضی باید محتوای بیانشده، شرایط ارتباط، مخاطب تهدید، قرائن موجود و سایر عناصر لازم را ارزیابی کند.
برای نمونه، جمله «اگر کمکم نکنی احساس تنهایی میکنم» با جمله «اگر پول ندهی اطلاعات خصوصی تو را منتشر میکنم» از نظر حقوقی یکسان نیست. عبارت دوم ممکن است با فرض احراز شرایط قانونی در محدوده تهدید به افشای سر بررسی شود، در حالی که عبارت نخست بهتنهایی چنین معنایی ندارد. تهدید به خودآسیبی در برابر درخواست پول نیز نیازمند بررسی جداگانه است؛ زیرا ممکن است هم نشانه بحران روانی باشد و هم وسیلهای برای اعمال فشار. نباید بدون ارزیابی تخصصی، درباره قصد واقعی فرد یا وجود بیماری روانی نتیجه قطعی گرفت.
| وضعیت یا رفتار | برداشت حقوقی احتمالی | اقدام مناسب |
|---|---|---|
| درخواست کمک مالی بدون تهدید | اصولاً مطالبه وجه بهتنهایی جرم نیست. | بررسی تعهد مالی و تعیین مرزهای شخصی |
| تهدید به خودآسیبی در صورت پرداختنشدن پول | لزوماً مصداق ماده ۶۶۹ نیست و به بررسی شرایط نیاز دارد. | ارزیابی خطر، حفظ مدارک و مشاوره حقوقی |
| تهدید به افشای اسرار مخاطب برای دریافت پول | ممکن است با شرایط ماده ۶۶۹ انطباق داشته باشد. | مستندسازی و بررسی امکان شکایت کیفری |
| تهدید همراه با اجبار به امضای سند | در صورت تحقق عناصر قانونی، ماده ۶۶۸ قابل بررسی است. | حفظ سند، پیامها و مدارک مربوط به اجبار |
| گرفتن پول با ادعاهای خلاف واقع و وسایل متقلبانه | با احراز شرایط، احتمال بررسی عنوان کلاهبرداری وجود دارد. | بررسی ادعاها، روش فریب و مسیر انتقال وجه |
اگر در تهران فردی با تهدید به خودآسیبی درخواست وجه کند چه باید کرد؟
اولین اقدام، تشخیص میزان فوریت خطر است. اگر شخص از تصمیم فوری برای آسیبرساندن به خود صحبت میکند، احتمال خطر نباید صرفاً به دلیل اختلاف مالی نادیده گرفته شود. بهتر است با آرامش پاسخ داده شود، از سرزنش یا تحریک فرد پرهیز شود و در صورت وجود نشانههای خطر فوری از خدمات امدادی کمک گرفته شود. همزمان، مخاطب حق دارد روشن کند که توانایی یا تمایلی برای پرداخت پول ندارد و مسئولیت مدیریت بحران نباید فقط بر دوش او قرار گیرد.
اگر وضعیت فوری نیست، بهتر است درخواست مالی و موضوع ایمنی از یکدیگر تفکیک شوند. میتوان به فرد اعلام کرد که نگرانی او جدی گرفته میشود و برای دریافت کمک حرفهای همراهی لازم صورت میگیرد، اما تصمیم مالی باید مستقل از تهدید گرفته شود. چنانچه درخواستها تکرار شوند یا قرائن رفتار مجرمانه دیگری وجود داشته باشد، امکان مشورت با وکیل و ثبت شکایت قابل بررسی است. در تهران، ثبت شکواییه معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و مرجع قضایی صلاحیت و عنوان اتهامی را تعیین میکند.
چکلیست اقدامات اولیه
- ابتدا نشانههای خطر فوری برای جان شخص را بررسی کنید.
- در صورت خطر جدی و قریبالوقوع، از اورژانس و خدمات امدادی کمک بگیرید.
- بدون تحقیر یا متهمکردن فرد، مرزهای مالی خود را روشن کنید.
- پیامهای مرتبط با تهدید و درخواست وجه را بدون تغییر حفظ کنید.
- زمان تماسها، مبالغ درخواستی و پرداختهای انجامشده را ثبت کنید.
- از انتشار عمومی پیامها و اطلاعات خصوصی طرف مقابل خودداری کنید.
- برای تشخیص عنوان قانونی احتمالی، با وکیل پایه یک دادگستری مشورت کنید.
چه زمانی رفتار همراه با تهدید میتواند عنوان مجرمانه دیگری داشته باشد؟
ممکن است تهدید به خودآسیبی تنها بخشی از مجموعهای از رفتارها باشد و در کنار آن اقدامات مستقلی صورت گرفته باشد. برای مثال، اگر فرد با تهدید به افشای اطلاعات خصوصی درخواست وجه کند، شرایط ماده ۶۶۹ قابل بررسی است. اگر دیگری را با اکراه و تهدید به دادن سند یا امضا ملزم کرده باشد، ماده ۶۶۸ قانون مجازات اسلامی ممکن است مطرح شود. البته در هر مورد باید تمام عناصر قانونی، از جمله رفتار مادی و شرایط انتساب آن، جداگانه احراز شوند.
گاهی شخص برای دریافت پول به دروغ ادعا میکند هزینه درمان یا بستری فوری دارد. صرف نادرستبودن این ادعا یا انجامنشدن تعهد مالی، بهخودیخود کلاهبرداری نیست؛ بررسی کلاهبرداری به احراز وسایل متقلبانه و سایر شرایط قانونی وابسته است. همچنین اگر وجه بدون مجوز از حساب دیگری برداشت شده باشد، مسئله میتواند از مطالبه وجه یا فشار عاطفی فراتر رود. عنوان اتهامی باید با مدارک واقعی پرونده تعیین شود و نباید صرفاً برای افزایش فشار بر طرف مقابل چند عنوان کیفری بدون مبنا مطرح کرد.
چگونه پیامها و درخواستهای مالی را بدون تشدید خطر مستند کنیم؟
برای مستندسازی، حفظ نسخه اصلی پیامها اهمیت بیشتری از جمعآوری گزینشی چند تصویر دارد. بهتر است گفتوگوها همراه با تاریخ، ترتیب زمانی، شماره یا شناسه قابل مشاهده فرستنده و پاسخهای مرتبط نگهداری شوند. رسیدهای بانکی، مکاتبات مرتبط با درخواست وجه و توضیح کوتاهی از شرایط هر پرداخت نیز میتوانند برای بررسی موضوع مفید باشند. اگر احتمال تغییر یا حذف اطلاعات وجود دارد، درباره تهیه نسخه قابل اتکا و درخواست بررسی کارشناسی از مسیر قانونی مشورت کنید.
در این فرایند نباید برای گرفتن اعتراف، فرد را به بیان تهدید شدیدتر تشویق کرد یا با پیامهای تحریکآمیز او را تحت فشار گذاشت. ورود بدون مجوز به حساب کاربری، دستیابی به رمز عبور یا انتشار خصوصیترین بخشهای زندگی فرد نیز راه قابل قبولی برای تهیه مدرک نیست. مستندسازی باید محدود به اطلاعات مرتبط و بهدستآمده از راه قانونی باشد. ارزش اثباتی پیامها در نهایت به اصالت، تمامیت، انتساب و سایر قرائن پرونده بستگی دارد.
اعتبار دادهپیام در رسیدگی قضایی
ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیکی تصریح میکند: «اسناد و ادله اثبات دعوی ممکن است به صورت دادهپیام بوده» و همچنین «ارزش اثباتی «دادهپیام» را صرفا به دلیل شکل و قالب آن» نمیتوان رد کرد. این حکم به معنای معتبر شناختهشدن خودکار تمام اسکرینشاتها نیست؛ اصالت و قابلیت انتساب همچنان باید بررسی شود. مرجع قانونی این حکم مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، قانون تجارت الکترونیکی، ماده ۱۲ است؛ دسترسی مستقیم به صفحه رسمی در زمان تدوین متن با خطا مواجه شد و بررسی نهایی نشانی و متن صفحه پیش از انتشار توصیه میشود.
اگر تهدیدکننده در معرض خطر فوری باشد چه اقدام حمایتی مقدم است؟
وقتی احتمال اقدام فوری به خودآسیبی وجود دارد، حفظ جان فرد بر بحث دریافت پول یا طرح شکایت اولویت عملی دارد. نشانههایی مانند اعلام قصد قریبالوقوع، اشاره به داشتن وسیله آسیبرسان، خداحافظی نگرانکننده یا قطع ناگهانی ارتباط پس از بیان تهدید باید جدی گرفته شوند. در ایران، تماس با اورژانس پزشکی ۱۱۵ و توضیح روشن درباره موقعیت، اقدام مناسب در شرایط خطر فوری است. اگر دسترسی به فرد دشوار است یا موقعیت ناامن شده، از خدمات اضطراری و افراد مورد اعتماد نزدیک به او برای بررسی ایمنی کمک بگیرید.
بهتر است هنگام گفتوگو از عبارتهای سرزنشآمیز، تحقیرآمیز یا چالشبرانگیز استفاده نشود. میتوان مستقیماً و با آرامش پرسید آیا شخص اکنون در فکر آسیبرساندن به خود است و آیا در خطر فوری قرار دارد؛ پرسیدن محترمانه درباره خطر به معنای تشویق به آن نیست. در صورت امکان و ایمنبودن، تا رسیدن کمک حرفهای ارتباط حمایتی حفظ شود و فرد در معرض خطر فوری تنها نماند. پرداخت پول نیز جایگزین ارزیابی پزشکی یا روانشناختی نیست و نمیتوان آن را راه تضمینی پیشگیری از آسیب دانست.
آیا پرداخت پول تحت فشار برای بررسی شکایت اهمیت دارد؟
پرداخت وجه ممکن است برای روشنشدن توالی وقایع و ارتباط میان درخواست مالی و رفتار طرف مقابل اهمیت داشته باشد. اگر پیام درخواست پول، تهدید و رسید انتقال وجه در یک بازه زمانی مشخص وجود داشته باشند، این مجموعه میتواند به بازسازی اتفاقات کمک کند. با این حال، پرداخت پول اثبات نمیکند که الزاماً جرم رخ داده یا وجه با اکراه کیفری دریافت شده است. مرجع رسیدگی باید منشأ تعهد، قصد پرداختکننده، رفتار دریافتکننده و سایر شرایط قانونی را بررسی کند.
از طرف دیگر، پرداختنکردن پول لزوماً به معنای منتفیشدن همه عناوین تهدید نیست؛ برای نمونه، تحقق تهدید موضوع ماده ۶۶۹ در فرض انطباق رفتار با قانون، الزاماً به دریافت واقعی مال وابسته نیست. اما در مورد تهدید به خودآسیبی، مسئله اصلی همچنان انطباق خود رفتار با عناصر جرم است. اگر وجهی قبلاً پرداخت شده، نگهداری رسید، توضیح علت انتقال و حفظ مکاتبات قبل و بعد از پرداخت اهمیت دارد. امکان مطالبه بازگشت وجه نیز مسئلهای جداگانه است که ممکن است به رسیدگی حقوقی یا شرایط خاص کیفری وابسته باشد.
حقوق شخص متهم در برابر ادعای تهدید چیست؟
فردی که علیه او شکایت مطرح میشود، تا پیش از اثبات جرم از اصل برائت برخوردار است. او حق دارد بداند چه رفتاری به وی نسبت داده شده، در چارچوب قانون از خود دفاع کند و دلایل مربوط به اختلاف مالی یا وضعیت واقعی ارتباط را ارائه دهد. ممکن است دریافت وجه ناشی از قرض، هدیه، بازپرداخت بدهی یا توافقی مستقل بوده باشد. همچنین ممکن است پیام مربوط به خودآسیبی در شرایط بحران واقعی ارسال شده باشد، بدون اینکه عناصر قانونی تهدید کیفری تحقق یافته باشند.
وجود بحران روانی نه بهتنهایی اثباتکننده جرم است و نه بهصورت خودکار مسئولیت کیفری را از بین میبرد. وضعیت روانی شخص، در مواردی که از نظر قانونی مؤثر باشد، باید با روشهای معتبر و در صورت لزوم بررسی تخصصی ارزیابی شود. متهم نیز میتواند پیامهای کامل، سوابق پرداخت، توافقهای مالی و مدارکی را که به روشنشدن حقیقت کمک میکنند ارائه کند. انتشار اتهام اثباتنشده در شبکههای اجتماعی یا استفاده از شکایت بهعنوان وسیله انتقام ممکن است اختلاف را پیچیدهتر و حقوق اشخاص را مخدوش کند.
چه زمانی ارجاع موضوع به متخصص سلامت روان ضرورت دارد؟
وقتی شخص بارها درباره خودآسیبی صحبت میکند، رفتارهای ناامیدانه نشان میدهد یا برای تأمین خواستههای مالی از تهدید به آسیبزدن به خود استفاده میکند، ارزیابی سلامت روان اهمیت دارد. این ارزیابی باید بدون پیشداوری درباره تشخیص بیماری یا انگیزه شخص انجام شود. روانشناس یا روانپزشک میتواند متناسب با صلاحیت حرفهای خود به بررسی خطر، تنظیم برنامه ایمنی، شناسایی نیازهای حمایتی و مداخله درمانی کمک کند. در صورت وجود خطر فوری، مراجعه معمول درمانگاهی نباید جایگزین دریافت کمک اضطراری شود.
شخصی که مخاطب این تهدیدها قرار گرفته نیز ممکن است به حمایت روانشناختی نیاز داشته باشد. احساس مسئولیت شدید برای جان دیگری، اضطراب مداوم، اختلال خواب یا تصمیمگیری مالی از روی ترس میتواند بر سلامت او تأثیر بگذارد. مشاوره فردی میتواند به شناخت مرزهای سالم، مدیریت فشار عاطفی و تصمیمگیری بدون احساس گناه تحمیلی کمک کند. مراجعه به متخصص سلامت روان و پیگیری حقوقی، دو مسیر رقیب نیستند و در صورت ضرورت میتوانند بهطور همزمان دنبال شوند.
وکیل کیفری در تهران چگونه امکان شکایت و حدود ادله را ارزیابی میکند؟
ارزیابی حرفهای پرونده از بازسازی دقیق وقایع آغاز میشود، نه انتخاب فوری عنوان اتهامی. وکیل بررسی میکند چه عباراتی گفته شده، موضوع تهدید چه بوده، پول با چه عنوانی درخواست یا پرداخت شده و آیا رفتار دیگری مستقل از تهدید به خودآسیبی وجود داشته است. همچنین باید مشخص شود مدارک دیجیتال تا چه اندازه قابل انتساب و قابل بررسی هستند و آیا اختلاف، ماهیتاً مالی و حقوقی است یا واجد عناصر کیفری نیز هست. در صورت نبود مبنای کافی برای شکایت کیفری، توصیه به پیگیری مسیر مناسبتر بخشی از ارزیابی مسئولانه است.
اگر قرائن معتبری درباره رفتار مجرمانه وجود داشته باشد، مراجعه به وکیل کیفری در تهران میتواند برای بررسی عنوان قانونی، تنظیم شکواییه و شناخت حدود ادله مفید باشد. وکیل پایه یک دادگستری باید نسبت به صلاحیت مرجع رسیدگی، نحوه درخواست بررسی تخصصی پیامها، وضعیت اسناد بانکی و حقوق هر دو طرف توجه داشته باشد. او همچنین میتواند توضیح دهد که اثبات فشار روانی لزوماً با اثبات جرم کیفری یکسان نیست. هیچ ارزیابی حرفهای نباید به وعده قطعی محکومیت یا بازگشت وجه منتهی شود.
اشتباهات رایج در مواجهه با تهدید و درخواست پول
یکی از خطاهای مهم، برابر دانستن هر نوع فشار عاطفی با اخاذی یا تهدید کیفری است. خطای دیگر، نادیدهگرفتن احتمال خطر واقعی خودآسیبی صرفاً به این دلیل است که فرد همزمان پول درخواست میکند. این دو اشتباه میتوانند به ترتیب موجب طرح اتهام بدون مبنای کافی یا تأخیر در دریافت کمک حیاتی شوند. برخورد مناسب باید هم بر انطباق دقیق رفتار با قانون و هم بر رعایت اصول ایمنی متکی باشد.
حذف گفتوگوها، انتشار اسکرینشاتها در فضای عمومی، تلاش برای گرفتن اعتراف با تحریک طرف مقابل و پرداختهای مکرر بدون مشخصکردن ماهیت مالی نیز از اشتباهات عملی هستند. بهتر است پیش از هر اقدام قضایی، مدارک مرتب شوند و میان ادعاهای قابل اثبات و برداشتهای شخصی تفکیک صورت گیرد. در صورت تشدید خطر، مستندسازی یا مشاجره نباید مانع تماس با خدمات اضطراری شود. همچنین مراجعه به وکیل یا درمانگر نباید به ابزاری برای تهدید، مجازات عاطفی یا کنترل طرف مقابل تبدیل شود.
جمعبندی
در بررسی شکایت کیفری تهدید برای دریافت پول در تهران، مسئله تعیینکننده صرف وجود اضطراب، فشار عاطفی یا انتقال وجه نیست؛ بلکه باید مشخص شود رفتار فرد با عناصر یک عنوان مجرمانه انطباق دارد یا خیر. تهدید به خودآسیبرسانی برای دریافت پول، بهتنهایی و در همه شرایط مشمول جرم تهدید موضوع ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی نیست. با این حال، اگر رفتارهای مستقلی مانند تهدید به افشای اسرار، اجبار به ارائه سند یا اقدامات متقلبانه نیز وجود داشته باشند، امکان بررسی عناوین قانونی مربوط مطرح میشود.
رویکرد مناسب شامل سه محور است: حفاظت از جان و سلامت افراد، نگهداری قانونی و کامل مستندات، و ارزیابی تخصصی شرایط پرونده. اگر خطر فوری وجود دارد، دریافت کمک اضطراری مقدم است و اگر اختلاف مالی یا رفتار احتمالی مجرمانه مطرح باشد، مشورت با وکیل پایه یک دادگستری میتواند مسیر رسیدگی را روشن کند. این مطلب صرفاً برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی اختصاصی یا ارزیابی تخصصی سلامت روان نیست. تصمیم نهایی درباره وقوع جرم و مسئولیت اشخاص بر عهده مرجع قضایی صالح است.
پرسشهای متداول
آیا هر تهدید به آسیبرساندن به خود مشمول جرم تهدید است؟
خیر. تهدید به خودآسیبی بهتنهایی و صرفاً به دلیل ایجاد ترس یا فشار عاطفی، الزاماً مشمول ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی نیست. برای تشخیص جرم باید ماهیت رفتار، موضوع تهدید و سایر عناصر قانونی بررسی شود. با وجود این، چنین اظهاراتی از منظر ایمنی و سلامت روان باید جدی گرفته شوند.
اگر شخص واقعاً در خطر باشد آیا باید ابتدا با اورژانس تماس گرفت؟
بله، در صورت وجود خطر فوری یا قریبالوقوع برای جان شخص، تماس با اورژانس ۱۱۵ و دریافت راهنمایی اضطراری اولویت دارد. نباید رسیدگی به اختلاف مالی یا جمعآوری مدارک باعث تأخیر در کمکرسانی شود. در صورت ایمنبودن شرایط، میتوان تا رسیدن کمک حرفهای ارتباط حمایتی با فرد را حفظ کرد.
آیا پیامهای درخواست پول میتوانند دلیل باشند؟
بله، پیامها، رسیدهای بانکی و سوابق مکاتبات ممکن است در بررسی قضایی مؤثر باشند. با این حال، ارزش اثباتی آنها به اصالت، انتساب، تمامیت محتوا و ارتباط با موضوع پرونده بستگی دارد. یک اسکرینشات یا رسید انتقال وجه بهتنهایی لزوماً اثباتکننده جرم نیست.
آیا اختلاف عاطفی بهتنهایی دلیل تحقق جرم است؟
خیر. اختلاف عاطفی، وابستگی روانی، احساس گناه یا پایان رابطه بهخودیخود دلیل وقوع جرم کیفری نیستند. تنها زمانی میتوان از مسئولیت کیفری سخن گفت که رفتار مشخصی با عناصر قانونی جرم انطباق داشته باشد و ادله کافی برای احراز آن وجود داشته باشد. تشخیص نهایی با مرجع قضایی است.